23 lượt xem
Thông tư 99/2025/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 27/10/2025 hướng dẫn về chứng từ kế toán, tài khoản kế toán, ghi sổ kế toán, lập và trình bày Báo cáo tài chính của doanh nghiệp đang là tâm điểm chú ý của cộng đồng doanh nghiệp và người làm nghề kế toán dịch vụ.
| Phần mềm kế toán dịch vụ MISA ASP đã đáp ứng Thông tư 99/2025/TT-BTC 👉 Đăng ký miễn phí – Trải nghiệm thử full tính năng |
Trong bài viết này hãy cùng MISA ASP phân tích 10 điểm mới quan trọng của Thông tư 99/2025/TT-BTC so với Thông tư 200/2014/TT-BTC, để kế toán dịch vụ kịp thời chuẩn bị lộ trình chuyển đổi số liệu cho năm tài chính 2026.
1. Tóm tắt thông tin về thông tư 99/2025/TT-BTC
| Loại văn bản | Thông tư |
| Số, ký hiệu | 99/2025/TT-BTC |
| Tổ chức ban hành | Bộ Tài Chính |
| Ngày ban hành | 27/10/2025 |
| Tải toàn văn thông tư | |
| Phạm vi điều chỉnh của Thông tư 99/2025/TT-BTC | Hướng dẫn về chứng từ kế toán, tài khoản kế toán, ghi sổ kế toán, lập và trình bày Báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Việc xác định nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp đối với Ngân sách nhà nước được thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế. |
| Đối tượng áp dụng |
|
| Ngày có hiệu lực | Có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026 |
2. 10 điểm mới quan trọng của Thông tư 99/2025/TT-BTC so với Thông tư 200/2014/TT-BTC
Dưới đây là chi tiết 10 điểm thay đổi quan trọng tác động trực tiếp đến quy trình hạch toán và báo cáo của doanh nghiệp.
2.1 Hợp nhất hệ thống văn bản kế toán cũ
Căn cứ theo Điều 31 Thông tư 99/2025/TT-BTC, kể từ ngày 01/01/2026, Thông tư này chính thức có hiệu lực thi hành và thay thế 4 văn bản quy phạm pháp luật trước đây, bao gồm:
- Thông tư 200/2014/TT-BTC (hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp).
- Thông tư 75/2015/TT-BTC (sửa đổi Điều 128 TT 200).
- Thông tư 53/2016/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung một số điều của TT 200).
- Thông tư 195/2012/TT-BTC (hướng dẫn kế toán cho đơn vị chủ đầu tư).
Để đảm bảo quá trình chuyển giao diễn ra xuyên suốt, kế toán trưởng cần rà soát lại hệ thống phần mềm kế toán hiện tại và phối hợp với nhà cung cấp phần mềm để cập nhật phiên bản đáp ứng Thông tư 99, tránh mọi rủi ro gián đoạn hạch toán.
2.2 Mở rộng phạm vi và đối tượng áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC
Theo Điều 2 Thông tư 99/2025/TT-BTC, đối tượng áp dụng được mở rộng. Bên cạnh các doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực và thành phần kinh tế, Thông tư mới bổ sung thêm các Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài vào đối tượng điều chỉnh đối với các nghiệp vụ không đặc thù (như hạch toán hàng tồn kho, tài sản cố định, công nợ).
Các nghiệp vụ đặc thù của ngân hàng vẫn tiếp tục tuân theo hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước. Do đó, kế toán dịch vụ tại các tổ chức tín dụng cần tách bạch rõ giữa nghiệp vụ chung (áp dụng Thông tư 99) và nghiệp vụ lõi ngân hàng để thiết lập sơ đồ hạch toán chính xác.
2.2 Doanh nghiệp được chọn ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ kế toán từ 01/01/2026
Theo Điều 4 Thông tư 99/2025/TT-BTC, mặc dù Đồng Việt Nam (VND) vẫn là đơn vị tiền tệ mặc định, nhưng doanh nghiệp được phép chọn một loại ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ kế toán nếu thỏa mãn các yếu tố:
- Ngoại tệ đó ảnh hưởng chính đến giá bán hàng hóa, dịch vụ và được dùng để niêm yết, thanh toán.
- Ảnh hưởng chính đến chi phí nhân công, nguyên vật liệu.
Quy định này đặc biệt hữu ích đối với các doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Nếu ngoại tệ chiếm ưu thế trong dòng tiền, doanh nghiệp có thể lập tờ trình chuyển đổi đồng tiền hạch toán.
Tuy nhiên, kế toán vẫn cần lưu ý: Dù hạch toán bằng USD, khi lập Báo cáo tài chính nộp cho cơ quan Nhà nước Việt Nam, kế toán vẫn phải thực hiện bút toán quy đổi sang VND theo tỷ giá quy định.
2.3 Từ 1/1/2026: DN được tự xây dựng hệ thống kế toán
Theo Điều 9 Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp có quyền chủ động thiết kế, sửa đổi, bổ sung biểu mẫu chứng từ kế toán sao cho phù hợp nhất với quy trình luân chuyển nội bộ và mô hình kinh doanh.
Mặc dù được giao quyền tự chủ, doanh nghiệp không thể áp dụng các mẫu tự thiết kế một cách tùy tiện. Kế toán vẫn cần soạn thảo “Quy chế hạch toán kế toán”, đính kèm các biểu mẫu tự thiết kế và trình Giám đốc ký ban hành nội bộ trước để làm cơ sở pháp lý khi giải trình với cơ quan chức năng sau này.
2.4 Điểm mới về chứng từ và sổ sách kế toán
Thông tư 99 “cởi trói” các ràng buộc về hình thức chứng từ (loại mực, chữ viết) và quy định số liên, hướng tới việc chuyển đổi số toàn diện. Các quy tắc chi tiết sẽ được đối chiếu thẳng với Luật Kế toán hiện hành.
Đây được xem là cơ hội để doanh nghiệp tận dụng nhằm số hóa toàn diện, chuyển đổi mạnh mẽ sang sử dụng chứng từ điện tử và quy trình trình ký số nội bộ, qua đó giảm thiểu tối đa chi phí in ấn và không gian lưu trữ vật lý.
2.5 Điều chỉnh hệ thống tài khoản kế toán
Căn cứ Phụ lục II, hệ thống tài khoản có sự thay đổi lớn:
- Bổ sung mới: TK 215 – Tài sản sinh học (Phản ánh súc vật, cây trồng nông nghiệp); TK 82112 (Chi phí thuế TNDN bổ sung theo quy định Thuế tối thiểu toàn cầu); TK 1383 (Khấu trừ Thuế TTĐB hàng nhập khẩu).
- Đổi tên tài khoản: TK 112 đổi thành “Tiền gửi không kỳ hạn”; TK 155 thành “Sản phẩm”; TK 158 thành “Nguyên liệu, vật tư tại kho bảo thuế”; TK 242 thành “Chi phí chờ phân bổ”; TK 244 thành “Ký quỹ, ký cược”; TK 419 thành “Cổ phiếu mua lại của chính mình”.
Với sự thay đổi này, kế toán dịch vụ cần chủ động thực hiện thao tác chuyển đổi tài khoản cũ sang tên gọi và mã mới trên hệ thống phần mềm ngay tại bút toán kết chuyển số dư đầu kỳ của năm 2026.
2.6 Thay thế Bảng cân đối kế toán bằng Báo cáo tình hình tài chính
Theo Khoản 1 Điều 17 Thông tư 99/2025/TT-BTC, kể từ kỳ báo cáo tài chính năm 2026, doanh nghiệp phải sử dụng mẫu biểu có tên gọi là “Báo cáo tình hình tài chính” thay cho “Bảng cân đối kế toán”. Sự thay đổi này nhằm tiệm cận với chuẩn mực kế toán quốc tế (IFRS), phản ánh đúng bản chất sức khỏe tài chính của doanh nghiệp.
2.7 Thay đổi mẫu tại phụ lục ban hành kèm theo
Thông tư 99 ban hành kèm theo 04 phụ lục mới, doanh nghiệp cần tải về để áp dụng thay thế phụ lục cũ:
- Phụ lục 1: Danh mục và biểu mẫu chứng từ kế toán
- Phụ lục 2: Hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp
- Phụ lục 3: Danh mục biểu mẫu Sổ kế toán (gồm 42 mẫu sổ. Trước đây theo Thông tư 200 có 45 sổ)
- Phụ lục 4: Biểu mẫu Báo cáo tài chính.
2.8 Thay đổi về Báo cáo tình hình tài chính
Cấu trúc các chỉ tiêu trên Báo cáo tình hình tài chính (Bảng cân đối kế toán cũ) có sự tinh chỉnh quan trọng:
a) Đầu tư tài chính ngắn hạn:
Bổ sung các mã số 124 (Dự phòng đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn ngắn hạn), 125 (Đầu tư ngắn hạn khác), 126 (Dự phòng tổn thất). Tổng Mã 120 = 121 + 122 + 123 + 124 + 125 + 126.
b) Mã số 134 (Tài sản ngắn hạn phát sinh từ hợp đồng):
Ghi nhận toàn bộ tài sản phát sinh từ hợp đồng ≤ 12 tháng (Dựa trên số dư Nợ TK 137).
c) Loại bỏ chỉ tiêu cho vay:
Bỏ chỉ tiêu 135 (Phải thu về cho vay ngắn hạn) và 215 (Phải thu về cho vay dài hạn) để phản ánh đúng bản chất công nợ.
Khi thiết lập công thức lên BCTC tự động trên phần mềm kế toán, bạn phải thay đổi lại tham số cộng gộp các mã chỉ tiêu 120, 130 và 210 theo đúng cấu trúc mã số mới, nếu không báo cáo sẽ bị lệch hoặc sai lệch nhóm tài sản.
| Phần mềm kế toán dịch vụ MISA ASP đã đáp ứng Thông tư 99/2025/TT-BTC 👉 Đăng ký miễn phí – Trải nghiệm thử full tính năng |
2.9 Quy định về lập và ký chứng từ kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
a) Quy định về lập chứng từ kế toán
- Bắt buộc lập: Mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp đều phải lập chứng từ kế toán.
- Lập một lần: Chứng từ kế toán cho mỗi nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh chỉ được lập đúng một (01) lần.
- Biểu mẫu tự chủ: Doanh nghiệp tham khảo hệ thống mẫu tại Phụ lục I của Thông tư. Doanh nghiệp được quyền thiết kế mới, sửa đổi hoặc bổ sung biểu mẫu cho phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh và yêu cầu quản lý riêng.
b) Quy định về ký chứng từ kế toán
- Tuân thủ pháp luật: Việc lập và ký chứng từ phải thực hiện theo quy định của Luật Kế toán, các văn bản hướng dẫn và Thông tư 99/2025/TT-BTC.
- Phân cấp ký: Doanh nghiệp phải phân cấp thẩm quyền ký trên chứng từ phù hợp với quy chế quản trị nội bộ nhằm kiểm soát chặt chẽ tài sản, nguồn vốn và làm rõ trách nhiệm cá nhân.
- Hạn chế ủy quyền: Kế toán trưởng hoặc người được ủy quyền tuyệt đối không được ký “thừa ủy quyền” chức danh của người quản lý doanh nghiệp trên chứng từ kế toán, trừ khi pháp luật có quy định khác.
2.10 Yêu cầu xây dựng quy chế quản trị nội bộ và hệ thống kiểm soát nội bộ
Theo Điều 3 Thông tư 99/2025/TT-BTC, sự tự chủ của doanh nghiệp phải đi kèm với khả năng tự kiểm soát. Doanh nghiệp phải xây dựng văn bản quy định rõ quyền hạn, trách nhiệm của từng bộ phận trong việc tạo lập và phê duyệt giao dịch kinh tế.
- Phân định trách nhiệm: Ghi rõ vai trò của từng bộ phận trong việc lập, luân chuyển và kiểm tra chứng từ.
- Phân cấp ký duyệt: Quy định rõ quy tắc ủy quyền và phân cấp ký trên các chứng từ kế toán, kinh tế.
- Tuân thủ pháp luật: Đảm bảo mọi giao dịch phù hợp với pháp luật doanh nghiệp và không trái với điều lệ công ty
3. Phần mềm kế toán dịch vụ MISA ASP đã đáp ứng Thông tư 99/2025/TT-BTC
Đối với các cá nhân, tổ chức làm dịch vụ kế toán, việc chuyển đổi dữ liệu cho hàng loạt khách hàng cùng lúc sẽ tạo ra áp lực vận hành khổng lồ. Nếu duy trì cách làm thủ công, rủi ro sai hệ thống tài khoản, lệch chứng từ và vi phạm tiến độ hợp đồng là điều khó tránh khỏi.
Để giúp kế toán dịch vụ “nhẹ gánh” hơn, việc ứng dụng Nền tảng kế toán dịch vụ MISA ASP là giải pháp số hóa toàn diện và thực hiện đủ bộ các nhiệm vụ cốt lõi của người làm kế toán trước thông tư Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Dưới đây là Hướng dẫn chi tiết về các thay đổi, cải tiến tính năng trên phần mềm MISA ASP Kế toán, nhằm hỗ trợ kế toán dịch vụ tuân thủ và đáp ứng hoàn toàn các quy định mới theo Thông tư 99/2025/TT-BTC (áp dụng từ ngày 01/01/2026).
3.1 Thiết lập dữ liệu năm 2026
Phần mềm đã sẵn sàng hỗ trợ kế toán dịch vụ tạo và thiết lập dữ liệu kế toán cho năm tài chính 2026, tuân thủ chặt chẽ theo các quy định mới nhất của Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Thử trải nghiệm tính năng – Miễn phí!
3.2 Cập nhật Hệ thống tài khoản
Khi kế toán dịch vụ lựa chọn chế độ kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC cho bộ dữ liệu mới, chương trình sẽ tự động cập nhật toàn bộ danh mục tài khoản chuẩn theo quy định của Thông tư:
3.3 Quản lý Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) hàng nhập khẩu
Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định sử dụng Tài khoản 1383 để phản ánh số thuế TTĐB của hàng nhập khẩu (được khấu trừ hoặc hoàn theo quy định). Để giúp doanh nghiệp theo dõi minh bạch và chính xác khoản thuế này, MISA ASP Kế toán đã cải tiến giao diện nhập liệu:
- Bổ sung cột TKĐƯ Thuế TTĐB trên các chứng từ mua hàng nhập khẩu.
- Áp dụng cho chứng từ: Mua hàng nhập khẩu nhập kho.
- Áp dụng cho chứng từ: Mua hàng nhập khẩu không qua kho.
- Áp dụng cho chứng từ: Mua hàng nhiều hóa đơn nhập khẩu nhập kho.
- Áp dụng cho chứng từ: Mua hàng nhiều hóa đơn nhập khẩu không qua kho.
Lưu ý: Tính năng này đáp ứng cho cả hai phương pháp tính thuế là trực tiếp và khấu trừ.
Thử trải nghiệm tính năng – Miễn phí!
3.4 Linh hoạt xử lý Tỷ giá giao dịch
Để đáp ứng quy định mới về việc sử dụng tỷ giá giao dịch thực tế linh hoạt hơn cụ thể:
Tỷ giá Giao dịch Thực tế theo Thông tư 99/2025/TT-BTC (Áp dụng cho giao dịch trong kỳ): Doanh nghiệp được lựa chọn tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi thường xuyên giao dịch hoặc tỷ giá xấp xỉ (chênh lệch không vượt quá +/-1% so với tỷ giá trung bình)
- Thao tác trên phần mềm: Truy cập phân hệ Tổng hợp > tab Quy trình.
- Thực hiện: Tại mục Tiện ích, chọn Đánh giá lại tài khoản ngoại tệ.
- Khai báo: Tại mục Theo tỷ giá, kế toán dịch vụ nhập tỷ giá chuyển khoản trung bình theo đúng quy định để hệ thống tự động xử lý.
Thử trải nghiệm tính năng – Miễn phí!
3.5 Cải tiến phương pháp tính giá xuất kho
Thông tư 99 mang lại sự linh hoạt khi cho phép doanh nghiệp áp dụng nhiều phương pháp tính giá xuất kho khác nhau cho từng loại vật tư, hàng hóa.
MISA ASP Kế toán đã nhanh chóng bổ sung phần thiết lập này trên phần mềm:
Tại mục Tiện ích và thiết lập (biểu tượng bánh răng) > Tùy chọn > Vật tư, hàng hóa.
Phần mềm bổ sung Tùy chọn phương pháp tính giá xuất kho: Cho phép Anh/Chị lựa chọn một trong 2 nguyên tắc tính giá:
- Tất cả vật tư sử dụng chung một phương pháp tính giá: Phù hợp với doanh nghiệp có mặt hàng tương đồng, quy trình quản lý kho đơn giản, giúp thống nhất một cách tính và tối ưu công tác kế toán.
- Các vật tư có thể sử dụng phương pháp tính giá khác nhau: Phù hợp với đơn vị kinh doanh đa dạng mặt hàng. Ví dụ: Máy móc theo dõi giá đích danh, trong khi văn phòng phẩm tính giá bình quân.
Thử trải nghiệm tính năng – Miễn phí!
Khi thực hiện các lệnh Tính giá xuất kho/Bảo trì dữ liệu/Ghi sổ chứng từ, hệ thống sẽ tự động tính lại giá xuất kho đúng theo nguyên tắc đã khai báo riêng cho từng mã vật tư.
3.6 Cập nhật hệ thống Chứng từ và Báo cáo, Sổ sách
Toàn bộ biểu mẫu chứng từ, báo cáo và sổ sách trên MISA ASP Kế toán đã được tinh chỉnh, thiết kế lại để tuân thủ định dạng và yêu cầu mới nhất từ Phụ lục của Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Thử trải nghiệm tính năng – Miễn phí!
3.7 Điều chỉnh hệ thống Báo cáo Tài chính
Theo Thông tư 99 về hệ thống báo cáo tài chính, Bảng cân đối kế toán (theo Thông tư 200) sẽ được đổi tên thành Báo cáo tình hình tài chính.
Như vậy, Bộ Báo cáo tài chính theo Thông tư 99/2025/TT-BTC xuất ra từ phần mềm sẽ bao gồm:
- Báo cáo tình hình tài chính
- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh
- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
- Bản thuyết minh Báo cáo tài chính
Tôi muốn thử trải nghiệm – Hướng dẫn cho tôi!
4. Câu hỏi thường gặp về việc áp dụng chế độ kế toán mới theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
4.1 Nhập liệu năm 2026 (theo TT99) khi chưa hoàn tất quyết toán năm 2025
Anh/Chị hoàn toàn có thể tiến hành nhập liệu phát sinh của năm 2026 theo Thông tư 99 ngay cả khi dữ liệu quyết toán năm 2025 chưa hoàn thành.
Lý do: Thông tư 99/2025/TT-BTC không có quy định bắt buộc phải đóng sổ quyết toán năm cũ mới được phép hạch toán năm mới. Doanh nghiệp được phép mở kỳ kế toán và ghi nhận số liệu từ ngày 01/01/2026 theo chế độ mới, song song với quá trình xử lý quyết toán của năm 2025.
Lưu ý: Anh/Chị cần đảm bảo số dư cuối năm 2025 được kết chuyển chính xác thành số dư đầu năm 2026, đồng thời thực hiện đúng các bút toán chuyển tiếp số dư theo quy định tại Thông tư 99.
4.2 Tách dữ liệu năm 2026 sang TT99 khi đang hạch toán dở dang trên nền TT200
Nếu Anh/Chị đang tiếp tục nhập liệu phát sinh năm 2026 trên bộ dữ liệu cũ (Thông tư 200), MISA khuyến nghị Anh/Chị cứ tiếp tục nhập liệu bình thường trên tệp dữ liệu này.
Đợi đến khi hoàn tất quyết toán năm 2025, Anh/Chị mới sử dụng tính năng Tạo dữ liệu kế toán mới từ năm trước. Giải pháp này đảm bảo hệ thống kế thừa số dư cuối kỳ một cách chính xác, sau đó Anh/Chị tiến hành thao tác cập nhật quy chuẩn lên Thông tư 99/2025/TT-BTC.
4.3 Cập nhật số dư đầu năm 2026 (TT99) sau khi đã chốt dữ liệu quyết toán 2025
Để đưa số dư cuối kỳ đã chốt từ năm 2025 sang bộ dữ liệu mới của năm 2026 (TT99), Anh/Chị có thể thực hiện bằng hai hình thức: Nhập tay thủ công trực tiếp hoặc sử dụng tính năng Nhập khẩu dữ liệu từ file Excel vào phần mềm.
4.4 Chuyển danh mục từ cơ sở dữ liệu cũ (TT200) sang cơ sở dữ liệu mới (TT99)
Trong quá trình khởi tạo dữ liệu mới theo Thông tư 99, nếu cần kế thừa các hệ thống danh mục (khách hàng, nhà cung cấp, vật tư…) từ dữ liệu Thông tư 200 cũ, Anh/Chị có thể lựa chọn một trong hai phương pháp sau:
Cách 1: Sử dụng công cụ Xuất/Nhập khẩu Excel
- Bước 1: Mở tệp dữ liệu cũ (TT200), tiến hành xuất khẩu các danh mục cần thiết ra file Excel.
- Bước 2: Mở tệp dữ liệu mới (TT99) và tiến hành nhập khẩu file Excel vừa xuất vào phần mềm.
Cách 2: Sử dụng tính năng “Lấy chứng từ từ dữ liệu khác”
Đây là tính năng ưu việt trên MISA ASP Kế toán, cho phép sao chép trực tiếp các danh mục và chứng từ từ tệp dữ liệu kế toán này sang tệp khác. Việc sử dụng công cụ này giúp Anh/Chị loại bỏ thao tác nhập liệu thủ công, tiết kiệm đáng kể thời gian thiết lập và nâng cao hiệu suất công việc.
Thử trải nghiệm tính năng – Miễn phí!
Bằng cách ứng dụng công nghệ mới, tích hợp AI tự động hóa quy trình, Phần mềm kế toán dịch vụ MISA ASP không chỉ đảm bảo kế toán dịch vụ giảm sai sót hóa hơn, chứng từ, thực thi chính xác cam kết về chất lượng và tiến độ công việc, mà còn giải phóng nguồn lực chuyên môn, mở ra cơ hội mở rộng thêm khách hàng doanh nghiệp, ra tăng thu nhập dễ dàng.
