Điểm mới về Tỷ giá xuất hóa đơn từ 1/7/2026 so với quy định cũ & Câu trả lời của Cục Thuế

Áp dụng các văn bản pháp luật mới gồm Nghị định 252/2026/NĐ-CP, Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 99/2025/TT-BTC, quy định về tỷ giá xuất hóa đơn đối với doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu và giao dịch bằng ngoại tệ đã có những sự làm rõ và phân định rất chi tiết.

Dưới bài viết này, Nền tảng Kế toán dịch vụ MISA ASP sẽ phân tích chuyên sâu các điểm mới về tỷ giá xuất hóa đơn từ ngày 01/07/2026 so với quy định trước đây, kèm theo hướng dẫn giải đáp chính thức từ Cục Thuế.

1. Bản chất quy định về Tỷ giá xuất hóa đơn từ 1/7/2026

Về bản chất, quy định về tỷ giá ghi trên hóa đơn xuất khẩu không thay đổi về mặt cốt lõi so với trước đây.

Nghị định 254/2026/NĐ-CP tiếp tục kế thừa các quy định tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ. Sự thay đổi chủ yếu nằm ở căn cứ pháp lý khi hệ thống pháp luật thuế chuyển dịch áp dụng theo Luật Quản lý thuế 2025 (thay thế cho Luật Quản lý thuế 2019).

Từ ngày 01/07/2026, kế toán làm việc tại các doanh nghiệp xuất khẩu cần phân biệt rõ ràng 02 loại tỷ giá độc lập sau:

1. Tỷ giá phục vụ khai thuế, lập hóa đơn & khai hải quan: Áp dụng theo Luật Quản lý thuế 2025, Nghị định 252/2026/NĐ-CP và pháp luật về hải quan.

2. Tỷ giá hạch toán kế toán: Áp dụng theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.

2. Chi tiết 02 loại tỷ giá doanh nghiệp cần phân biệt từ 1/7/2026

2.1. Tỷ giá phục vụ khai thuế, lập hóa đơn và khai hải quan (NĐ 252/2026/NĐ-CP)

Theo khoản 6 Điều 12 Luật Quản lý thuế 2025 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP, đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, tỷ giá tính thuế được xác định theo quy định của pháp luật về hải quan.

Khi lập hóa đơn điện tử (HĐĐT) bằng ngoại tệ, Nghị định 254/2026/NĐ-CP yêu cầu doanh nghiệp phải thể hiện tỷ giá quy đổi giữa ngoại tệ và đồng Việt Nam (VND).

Cách xác định tỷ giá hải quan:

• Loại tỷ giá: Sử dụng Tỷ giá mua vào chuyển khoản của Hội sở chính Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank).

• Thời điểm chốt tỷ giá: Chốt vào cuối ngày thứ Năm của tuần trước liền kề (nếu thứ Năm là ngày nghỉ lễ thì lấy ngày làm việc liền trước).

• Phạm vi áp dụng: Dùng thống nhất cho tất cả các tờ khai hải quan đăng ký trong tuần tiếp theo.

Lưu ý quan trọng: Tỷ giá hải quan này dùng để khai thuế, làm thủ tục hải quan và thể hiện trên hóa đơn; không dùng để hạch toán kế toán.

2.2. Tỷ giá hạch toán kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, việc quy đổi ngoại tệ trong sổ sách kế toán được thực hiện theo tỷ giá giao dịch thực tế hoặc tỷ giá ghi sổ, tùy thuộc vào từng nghiệp vụ phát sinh:

• Tỷ giá giao dịch thực tế: Là tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng nơi doanh nghiệp thường xuyên giao dịch tại ngày giao dịch; hoặc doanh nghiệp có thể dùng tỷ giá xấp xỉ (nếu không lệch quá +/-1% và không ảnh hưởng trọng yếu đến Báo cáo tài chính).

• Tỷ giá ghi sổ: Có thể là tỷ giá đích danh hoặc bình quân gia quyền. Doanh nghiệp phải theo dõi chi tiết nguyên tệ và giá trị quy đổi để xác định phù hợp cho từng khoản mục.

So sánh với quy định cũ (Thông tư 200/2014/TT-BTC):

Trước đây, theo Thông tư 200, tỷ giá xuất hóa đơn xuất khẩu được xác định là tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm phát sinh giao dịch (tỷ giá mua của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp chỉ định khách hàng thanh toán).

3. Giải đáp của Cục Thuế về Tỷ giá xuất hóa đơn từ 1/7/2026

Nhằm tháo gỡ các vướng mắc cho doanh nghiệp, Cục Thuế đã có hướng dẫn trả lời cụ thể về việc áp dụng tỷ giá xuất hóa đơn đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu từ ngày 1/7/2026 như sau:

1. Đối với Hàng hóa xuất khẩu:

   • Tỷ giá tính thuế thực hiện theo pháp luật hải quan (Khoản 5 Điều 21 NĐ 08/2015/NĐ-CP, được sửa đổi bổ sung bởi NĐ 167/2025/NĐ-CP).

   • Sử dụng tỷ giá mua vào chuyển khoản của Hội sở chính Vietcombank chốt cuối ngày thứ 5 tuần trước liền kề để áp dụng cho cả tuần.

   • Trường hợp ngoại tệ không được Vietcombank công bố: Sử dụng tỷ giá tính chéo do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố; nếu chưa có thì NHNN sẽ xác định và công bố theo đề nghị của Bộ Tài chính.

   • Phạm vi quản lý nhà nước về hải quan đối với hàng hóa XNK thực hiện theo Điều 1 Luật Hải quan 2014.

2. Đối với Dịch vụ xuất khẩu:

   • Tỷ giá xuất hóa đơn và tính thuế đối với dịch vụ đề nghị đơn vị thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế (không áp dụng theo tỷ giá hải quan của hàng hóa).

Kết luận

Việc so sánh giữa các quy định mới (Nghị định 252/2026/NĐ-CP, Nghị định 254/2026/NĐ-CP, Thông tư 99/2025/TT-BTC) và quy định cũ cho thấy sự phân định rõ ràng trong việc xác định tỷ giá xuất hóa đơn cũng như tỷ giá hạch toán kế toán. Những điểm mới áp dụng từ ngày 01/07/2026 không chỉ giúp làm rõ căn cứ pháp lý về thuế và hải quan mà còn giúp doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình kê khai, hạch toán ngoại tệ, hạn chế tối đa sai sót và rủi ro pháp lý phát sinh.

Nền tảng Kế toán dịch vụ MISA ASP cung cấp giải pháp kế toán thông minh, đồng bộ dữ liệu giữa kê khai thuế và sổ sách kế toán, hỗ trợ lập báo cáo nhanh chóng, chính xác, giúp Kế toán dịch vụ tăng năng suất gấp nhiều lần!

Đăng ký nhận tư vấn và dùng thử miễn phí phần mềm tại đây: